Opiekun dziecka – opiekunka dziecięca – kto to taki?

Kim jest „opiekunka dziecięca”? Kim jest i czym się zajmuje „opiekun dziecka”?

Takie pytania często zadają mi ludzie, którzy pytają czym ja się zajmuję na co dzień. No i powiem Wam – nie jest mi łatwo odpowiedzieć na to pytanie. A kiedy próbuję to dokładnie wyjaśnić – słyszę często „eee, no co ty, przestań, przecież każdy potrafi się opiekować małym dzieckiem. Co to za sztuka przewinąć, nakarmić, napoić – proste sprawy”.

No tak. Technicznie proste. Pod warunkiem, że opiekujesz się własnym dzieckiem i intuicyjnie jako rodzic reagujesz na każdy dziecięcy płacz – dźwięk – ruch. Ale kiedy opiekujesz się cudzymi dziećmi i bierzesz za nie pełną odpowiedzialność przez 10 godzin dziennie, i masz mu w placówce zapewnić „bezpieczne i higieniczne warunki pobytu zbliżone do domowych” – sprawa przestaje być prosta. Już nie możesz przewinąć dziecka tak jak ci wygodnie – ale tak, jak trzeba, to znaczy tak, jak „każe” algorytm przewijania – z zachowaniem procedur bezpieczeństwa i z ochroną intymności maluszka. Już nie możesz nakarmić malucha tak, jak ci wygodnie i kiedy uznasz, że na to pora, ale – zgodnie z „ramowym planem dnia w żłobku” i zgodnie z algorytmem podawania posiłku/karmienia dziecka. Tu też obowiązują odpowiednie procedury bezpieczeństwa i sposoby karmienia/podawania posiłku odpowiednio do wieku i poziomu samodzielności życiowej dziecka. Każda zawodowa opiekunka / każdy zawodowy opiekun dziecka musi znać te algorytmy i procedury. Znać je na pamięć i mieć je uwewnętrznione i zautomatyzowane, tak by o nich nie myśleć w chwili wykonywania tych zabiegów. I to już nie jest proste.

A do tych umiejętności – nazwijmy je – „technicznych” dochodzi jeszcze wielka sztuka – umiejętność rozpoznawania potrzeb i możliwości dzieci podopiecznych oraz dostosowywania do nich rodzajów zajęć / zabaw i sposobów ich prowadzenia. I tu się dopiero zaczyna prawdziwa „jazda bez trzymanki”. Bo w grupach opiekuńczych w żłobkach czy klubach dziecięcych dziś najczęściej mamy dzieci w zróżnicowanym wieku. Każde z nich jest inne i wymaga indywidualnego potraktowania (z resztą w trakcie zabiegów pielęgnacyjno-higienicznych i opiekuńczych także) – i weź tu dostosuj „zajęcia o charakterze wychowawczo-edukacyjnym” odpowiednio do każdego dziecka w grupie. I jeszcze napisz odpowiedni plan działań opiekuńczo-wychowawczych, taki żeby był dostosowany do potrzeb i możliwości dzieci i jeszcze realny, i możliwy do wykonania, i oczywiście atrakcyjny w formie i treści. No sztuka i kawałek.

Dlatego dziś opiekunka dziecięca czy opiekun dziecka / dzienny opiekun dziecka to osoba, która: w trakcie pracy całkowicie oddaje siebie dzieciom podopiecznym, to ktoś, kto jest po trosze pielęgniarką – „ciocią” – pedagogiem od „sytuacji trudnych” – psychologiem od „ambiwalentnych uczuć i emocji dzieci” – mediatorką od „konfliktów rówieśniczych” – osobą przekazującą rodzicom konkretne informacje (czasem bardzo „niekomfortowe”) o tym, co i jak działo się z ich dzieckiem w czasie pobytu w żłobku czy klubie dziecięcym. Często jest także „sprzątaczką i zmywaczką”.

Czy to są proste funkcje? No nie! I każda z nich wymaga odpowiednich umiejętności opiekuńczych i umiejętności zastosowania w praktyce „tych umiejętności” – odpowiednio do sytuacji dziejących się w żłobku czy klubie dziecięcym.

A kluczową umiejętnością jest umiejętność komunikowania się z dziećmi podopiecznymi i ich rodzicami. Można się tego nauczyć, ale trzeba chcieć. Inne bardzo ważne umiejętności i cechy osobowe zawodowej opiekunki dziecięcej / zawodowego opiekuna dziecka to:

• empatia
• życzliwość
• pomocniczość
• planowanie i organizacja pracy opiekuńczej
• znajomość przepisów prawa o opiece nad dziećmi
• poczucie odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i dzieci
• umiejętność udzielania pierwszej pomocy
• znajomość rodzajów i form organizacyjnych zabaw / zajęć z dziećmi
• umiejętność dobierania zabaw / zajęć do wieku i możliwości rozwojowych dzieci w danym wieku.

Więcej o kompetencjach zawodowych opiekunów dzieci przeczytajcie w książce „Być opiekunem dziecka”. Znajdziecie ją w sklepie na tej stronie – albo w dowolnej księgarni internetowej.

Posłuchajcie także, jak w muzycznej audycji opowiadam o zawodzie „opiekunka dziecięca” przy okazji rozmowy z cudowną Panią Redaktor #AsiaKruk w Radio Pogoda – o tym, kto może być opiekunem dziecka w żłobku

https://moje.radiopogoda.pl/podcast/moje-najpiekniejsze-melodie-pani-iwona-z-wroclawia-kpl/47052